Cerrahi tedavi (Periferik Bypass)

Periferik damar hastalığının tedavisi için uygulanan cerrahi tedavi yöntemleri arasında periferik bypass işlemleri ve endarterektomi bulunmaktadır. Günümüzde minimal invaziv girişimlerle bunlar ayak bileğine kadar olan seviyelerde bile yapılmaktadır. Damar içerisinde tıkanıklığa neden olan lezyonlar, birden fazla darlık içeren damarlar veya uzun segmentli ciddi darlıklar cerrahi tedavi gerektiren durumlardır. Bypass cerrahisi, vücudunuzdan alınan bir toplardamar veya sentetik bir damar (greft olarak bilinir) ile tıkalı alanın öncesinden sonrasına oluşturulan yan bir yol ile kan akışının sağlanmasıdır. Endarterektomi işleminde ise kol veya bacaklara giden damar içerisinde tıkanıklığa neden olan plak tabakasının çıkarılmasıdır.

Ameliyat Süresi
2-6 saat
İyileşme Süresi
6-12 Ay
Taburcu Süresi
3-7 Gün
https://dryavuzbesogul.com/wp-content/uploads/2024/05/Damar-tikanikligi-1.webp

Damar Tıkanıklığı Nedir

Damar tıkanıklığı yani Periferik arter hastalığı, kalp ve beyin dışındaki tüm atardamar hastalıklarını ifade eder. Kısaca kollara, bacaklara ve iç organlara kan akışını sağlayan atardamarların ateroskleroz (damar sertliği) nedeniyle tamamen veya kısmen tıkanması ile oluşan bir hastalıktır.

Ateroskleroz iki yolla periferik damar hastalığa neden olur:

  1. Egzersiz gibi oksijen ihtiyacının arttığı anlarda dokulara gönderilen kan ve oksijen miktarında hızla artış olması gerekirken, ateroskleroz damarlarda meydana getirdiği daralma nedeniyle bu artışa izin vermez ve hastalık belirtileri ortaya çıkar.
  2. Bir arterin (atardamar) trombüs veya emboli (kan pıhtıları) nedeniyle tıkanması dokuda ani olarak oksijen azlığı ve beslenme bozukluğuna yol açar.

Egzersizde meydana gelen göğüs ağrısı veya yürüme ile meydana gelen fasılalı bacak ağrısı (intermittent klodikasyon), dokunun artan oksijen ve kan ihtiyacının karşılanamadığı durumlara örnektir. Bunun yanı sıra felç ve kalp krizi ise arterlerin kan pıhtıları ile tamamen tıkanması sonucu dokularda meydana gelen ani oksijen azlığı ve beslenme bozukluğu örnekleridir.

Nadir vakalarda, periferik damar hastalığının sonucu olarak kollar veya özellikle bacaklara giden kan akışındaki azalma neticesinde iyileşmesi çok güç olan açık yaralar, ülserler, gangren veya diğer bazı hasarlar meydana gelebilir. Bu alanlar yeterli kan alamamakta olup, enfeksiyon gelişimine çok yatkındırlar. İleri vakalarda amputasyon (gangren olmuş dokunun kesilerek alınması) gerekli olabilir.

https://dryavuzbesogul.com/wp-content/uploads/2024/05/Damar-Tikanikligi.webp

Damar Tıkanıklığı Risk Grubu

50 yaşın üzerindeki erişkinlerin % 5’inde periferik damar hastalığı bulunmaktadır. Periferik damar hastalığı erkeklerde kadınlara göre daha fazla görülmektedir. Periferik damar hastalığı için bilinen risk faktörleri aterosklerozu (damar sertliği) meydana getiren sebepler ile aynıdır. Bu risk faktörleri şunlardır:

  • LDL kolesterol (kötü kolesterol) ve trigliserit düzeylerinin kanda yüksek olması
  • HDL kolesterol (iyi kolesterol) düzeylerinin kanda düşük olması
  • Sigara kullanımı
  • Diabetes mellitus (şeker hastalığı)
  • Yüksek kan basıncı (hipertansiyon) veya ailede hipertansiyon öyküsü
  • Ailede ateroskleroza (damar sertliği) bağlı hastalık öyküsü
  • Kronik böbrek yetersizliği
  • Aşırı kilo veya şişmanlık

Periferik damar hastalığında risk faktörleri bir arada olduğunda risk daha da artar. Tek risk faktörü olan bireye göre iki risk faktörü olan birey daha fazla risk altındadır.

En sık görülen belirtiler, yürüme ile meydana gelen fasılalı bacak ağrısı (intermittent klodikasyon) ve ileri vakalarda istirahatte bacak ağrısıdır. Ağrının yeri ve ciddiyeti, tıkanıklığın olduğu damarın yerine ve tıkanıklığın derecesine göre değişmektedir. Intermittent klodikasyonun en sık görüldüğü yer bacakta baldır kaslarının olduğu (diz altında bacağın arka kısmında olan kaslar) yerdir. Baldır kaslarındaki bu ağrı yalnızca yürüme veya koşma gibi egzersiz anlarında ortaya çıkar ve yürümeye yada egzersize devam edildiği sürece ağrı giderek artar. Nihayetinde hasta giderek artan bu ağrıya dayanamayacak duruma gelir ve durmak zorunda kalır. Ardından istirahat ile birlikte ağrı çabucak kaybolur. Intermittent klodikasyon bir veya iki bacağı da etkileyebilir

Damar Tıkanıklığı Hakkında Herşey

Prof.Dr.Yavuz Beşoğul

Toplumlarda sık görülen sağlık sorunlarından bir tanesi de damar tıkanıklığı olarak belirtilebilinir. Damar çeperlerinde yağ kütlelerinin birikmesi ile kendini gösterebilir. Damar tıkanıklığıyla alakalı geçmişten günümüze elde edilen birikimlerle beraber genellenmiş nedenleri arasında en büyük oranı genetik faktörler almaktadır. Bunun devamında damar tıkanıklığı yüksek kolesterol, diyabet, obezite, frengi ve gut hastalığı, sigara ve alkol tüketimi gibi sebeplerle  de kendini gösterebilir.

Erkeklerde genelde 40 yaş üzeri kadınlarda ise menopoz sonrası dönemde periyodik kontrollerin ve kan kolesterolü gibi değerlerin düzenli olarak tetkik edilmesiyle erken teşhis ve zamanında müdahale ile bu gibi hastalıklarda önem arz eden müdahalelerin yapılması kolaylaşmaktadır. Eğer hastada aileden gelen kalıtsal sorunlar var ise herhangi bir durum gözetilmeden düzenli olarak tetkik ve kontrollerin yapılması ayrıca önem taşımaktadır. Taşıdığı riskler itibariyle zamanında müdahale çok önemlidir.

Tedavi

Sigaranın bırakılması, diyet, kandaki kolesterol ve diğer yağ düzeylerinin düşürülmesi ve kan basıncının kontrol altında tutulmasına yardımcı olur.

Şeker hastalığının kontrol altında tutulması, Düzenli egzersiz.Egzersiz, hem kasların oksijeni daha etkin olarak kullanabilmesi için yardımcı olmakta hem de kollateral dolaşımın (tıkanıklık ötesine doğru gelişmiş küçük atardamar dallarından oluşan yeni damar ağı) gelişmesini hızlandırmaktadır.Kan sulandırıcı ilaçlar (örneğin aspirin), Kolesterol düşürücü ilaçlar (statinler)

Damar Tıkanıklığı Belirtileri

Damarlarda kireç ve yağ birikmesi ile oluşur. Damarın daralması ve tıkanması şiddetli göğüs ağrısına sebep olabilir. Damar tıkanıklığı belirtileri, göğüste baskı ve yanma şeklinde kendini gösterebilir. Belirtilen ağrı genel olarak tek bir bölge ile ilişkilendirilmez, geniş bir bölgede gerçekleşen ağrı genel olarak sırta, boyuna ve sol kolumuza taşabilir. Bunlar belirttiğimiz gibi yüzde olarak çok sık görülen belirtilerdir. Daha farklı şekillerde de kendini gösterebilir. Damar tıkanıklığının diğer özellikleri arasında;

  • Tıkalı bölgede şişme, uyuşma,
  • Nefes darlığı,
  • Bulantı ve Kusma,
  • Beyin damar tıkanıklığı var ise görme ve konuşma bozukluğu, baş ağrısı,
  • Bacaklarda damar tıkanıklığı var ise yürürken ve dinlenirken ayakta uyuşma ve ağrı vb.

gibi belirtiler gösterilebilir.

https://dryavuzbesogul.com/wp-content/uploads/2024/05/Damar-tikanikligi-3.webp

Damar Tıkanıklığı Tedavisi

Damar tıkanıklığı sorununda tanı koyulması damar tıkanıklığının olduğu bölgede yaşanan sıkıntılarla ortaya çıkmaktadır. Fiziki muayenenin ardından damarları değerlendiren bir takım testlerle tanı koyulması kolaylaşmaktadır. Aynı zamanda radyolojik testlerle de damar tıkanıklığı tanısı koyulabilir. Damar tıkanıklığı tedavilerinde hastanın durumuna göre farklı şekillerde uygulanabilir. Bunları hastanın durumuna göre uygulanır.

Tedavi yöntemi olarak birkaç seçenek bulunur. Seçeneklerden ilki ilaç tedavisi yöntemidir. Hastaya uygulanan tetkiklerin sonucuna göre kan pıhtılaşmasını, damarlarda oluşan plağı önlemek için hastaya uygun olan ilaçlar verilir. Hastanın kan basıncını ve kolesterolünü düşürmek içinde ilaç tedavisi uygulanabilir.

Damar tıkanıklığı tedavisinde diğer bir yöntem ise ameliyattır. Hastalığın ileri seviyede ise bypass veya anjiyoplasti uygulanabilir. Damar tıkanıklığı tedavisinde bypass ameliyatı dünyanın birçok yerinde kullanılan yaygın bir yöntemdir. Anjiyoplasti tedavisinde damarlar mekanik bir şekilde şişirilerek açılır ve genişletilir. Bypass ameliyatından sonra hasta normal yaşamına devam edebilir.

Randevu Alın

Kalp ve Damar Cerrahisi ile ilgili merak ettikleriniz hakkında bilgi almak ve Prof. Dr. Yavuz Beşoğul’dan randevu talep etmek için aşağıdaki formu doldurabilirsiniz.




    https://dryavuzbesogul.com/wp-content/uploads/2024/05/contact-form.png
    tr_TRTürkçe