Şiddetli göğüs ve sırt ağrısı, kalp krizi, aort diseksiyonu ve pulmoner emboli gibi yaşamı tehdit edebilecek hastalıkların belirtisi olabilir. Bu tür ağrılar ani başlar ve yaygınsa, acil tıbbi değerlendirme gerektirir. Erken tanı, hayat kurtarıcı olabilir.
Aort diseksiyonu gibi damar kökenli hastalıklar, göğüsten sırta yayılan yırtılma tarzında ağrılarla kendini gösterebilir. Bu durum genellikle tansiyon yüksekliği geçmişi olan kişilerde görülür ve acil cerrahi müdahale gerekebilir.
Pulmoner emboli durumunda ise nefes darlığı ile birlikte ani ve batıcı göğüs-sırt ağrısı hissedilir. Genellikle bacak damarlarında oluşan pıhtının akciğere ulaşması sonucu ortaya çıkar ve hızlı tedavi edilmediğinde ölümcül olabilir.
Kalp krizi dışında, reflü, safra kesesi hastalıkları veya omurga problemleri de göğüs ve sırt ağrısına yol açabilir. Ancak ağrının niteliği, süresi ve eşlik eden diğer belirtiler tanı açısından belirleyici olur ve mutlaka hekim değerlendirmesi gerektirir.
Kalp ve damar sistemiyle ilişkili nedenler
Göğüs ve sırt ağrısı denildiğinde ilk akla gelen durumlardan biri kalp kaynaklı sorunlardır. Bu tür ağrılar genellikle ciddiye alınır çünkü bazı kalp hastalıkları hayati risk taşıyabilir.
Kalp kasının yeterince oksijen alamamasıyla ortaya çıkan durumlarda göğüs ağrısı hissedilebilir. Bu ağrı çoğu zaman baskı, sıkışma veya yanma şeklinde tarif edilir. Bazı kişilerde ağrı sırta, sol kola, boyna veya çeneye doğru yayılabilir. Eşlik eden nefes darlığı, soğuk terleme, mide bulantısı gibi belirtiler de dikkat çeker.
Aort damarını ilgilendiren bazı hastalıklarda ise göğüs ve sırt arasında yırtılır gibi, çok şiddetli bir ağrı tanımlanabilir. Bu ağrı genellikle ani başlar ve kişinin daha önce yaşamadığı kadar yoğun olabilir. Böyle bir tablo acil değerlendirme gerektirir.
Akciğer ve solunum yollarına bağlı hastalıklar
Göğüs ve sırt ağrısının kaynağı her zaman kalp olmayabilir. Akciğerleri ve çevre dokuları ilgilendiren bazı durumlar da benzer şikâyetlere yol açabilir.
Akciğer zarının iltihaplanması durumunda, özellikle derin nefes alırken artan, batıcı tarzda ağrı hissedilebilir. Bu ağrı göğüs ön duvarında ya da sırtta belirgin olabilir. Öksürük, ateş ve nefes alıp verirken zorlanma gibi yakınmalar tabloya eşlik edebilir.
Akciğerde ani gelişen bazı dolaşım problemlerinde ise göğüs ağrısı ani ve şiddetli olabilir. Kişi nefes almakta güçlük çektiğini, kalp atışlarının hızlandığını veya bayılacak gibi hissettiğini ifade edebilir. Bu tür durumlar gecikmeden uzman değerlendirmesi gerektirir.
Sindirim sistemi kaynaklı ağrılar
Sindirim sistemi hastalıkları da göğüs ve sırt bölgesine yansıyan ağrılara neden olabilir. Özellikle mide ve yemek borusuyla ilgili sorunlar, kalp ağrısıyla karışabilecek yakınmalara yol açabilir.
Mide asidinin yemek borusuna kaçtığı durumlarda göğüs ortasında yanma hissi ortaya çıkabilir. Bu yanma bazen sırta doğru yayılabilir ve kişi kalp ağrısı yaşadığını düşünebilir. Ağrı genellikle yemeklerden sonra artar ve yatmakla belirginleşebilir.
Safra kesesiyle ilgili problemler de sağ üst karın bölgesinden başlayıp sırta vuran şiddetli ağrılarla kendini gösterebilir. Bu ağrı bazen göğüs bölgesinde hissedildiği için ayırt edilmesi zor olabilir. Bulantı ve hazımsızlık gibi sindirim şikâyetleri eşlik edebilir.
Kas-iskelet sistemi sorunları
Şiddetli göğüs ve sırt ağrısının daha sık görülen nedenlerinden biri kas-iskelet sistemi kaynaklı problemlerdir. Özellikle uzun süreli duruş bozuklukları, ağır kaldırma ya da ani hareketler bu tür ağrılara yol açabilir.
Omurga eklemleri, kaburgalarla omurga arasındaki bağlantılar veya kas dokusu etkilendiğinde ağrı hareketle artma eğilimindedir. Kişi belirli bir pozisyonda ağrının şiddetlendiğini ya da bastırmakla hassasiyet olduğunu fark edebilir. Bu ağrılar çoğu zaman dinlenmeyle hafifler ancak bazen uzun süre devam edebilir.
Boyun ve sırt fıtıkları da göğüs bölgesine yansıyan ağrılara neden olabilir. Bu durumda ağrıya kol veya omuzlarda uyuşma, karıncalanma gibi sinirsel belirtiler eşlik edebilir.
Sinir sistemiyle ilişkili durumlar
Sinirlerin etkilendiği bazı hastalıklarda da göğüs ve sırt ağrısı görülebilir. Özellikle tek taraflı, yanıcı ya da elektrik çarpması hissine benzer ağrılar bu grupta değerlendirilir.
Bazı viral enfeksiyonlar, sinir dokusunu etkileyerek göğüs kafesi boyunca şiddetli ağrıya neden olabilir. Ağrı çoğu zaman ciltte döküntü ortaya çıkmadan önce başlar. Kişi dokunmaya karşı hassasiyet hissettiğini ifade edebilir.
Omurilikten çıkan sinirlerin baskı altında kaldığı durumlarda ise ağrı, sinirin dağılım alanı boyunca yayılabilir. Bu ağrılar genellikle belirli bir hattı takip eder ve hareketle artabilir.
Psikolojik ve stresle ilişkili faktörler
Her göğüs ve sırt ağrısının yapısal bir hastalığa bağlı olması gerekmez. Yoğun stres, kaygı ve panik durumları da oldukça şiddetli ağrılara yol açabilir.
Panik atak yaşayan kişiler, göğüste sıkışma, nefes alamama hissi ve sırta vuran ağrıdan şikâyet edebilir. Bu durum çoğu zaman kalp krizi korkusuyla acil başvuruya neden olur. Fiziksel incelemelerde ciddi bir sorun saptanmasa bile kişinin yaşadığı ağrı gerçektir ve dikkate alınmalıdır.
Ne zaman mutlaka değerlendirme gerekir?
Şiddetli göğüs ve sırt ağrısı her zaman aynı anlama gelmez. Ancak bazı durumlarda vakit kaybetmeden tıbbi değerlendirme önemlidir. Özellikle ağrı ani başladıysa, giderek artıyorsa, nefes darlığı, bayılma hissi, terleme veya bilinç değişikliği eşlik ediyorsa profesyonel değerlendirme gereklidir.
Her bireyin yaşı, mevcut hastalıkları ve risk faktörleri farklıdır. Bu nedenle ağrının nedeni kişiye özel olarak ele alınmalıdır. İnternette okunan bilgiler yol gösterici olabilir ancak tanı koyma amacı taşımaz. En doğru yaklaşım, uzman görüşüyle birlikte detaylı değerlendirmedir.
Prof. Dr. Yavuz Beşoğul, 25 yılı aşkın deneyime sahip bir Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanıdır. Türkiye’de kapalı kalp ve atan kalpte bypass ameliyatlarının öncülerindendir. Bugüne kadar binlerce başarılı ameliyat gerçekleştirmiş, ulusal ve uluslararası dergilerde 100’den fazla bilimsel makale yayımlamıştır.
