David (valve-sparing) prosedürü, aort kökü genişlemesi veya anevrizması olan hastalarda aort kapağı korunarak uygulanan ileri bir kalp cerrahisi yöntemidir. Bu teknik, hastanın kendi kapağının yeniden yapılandırılmasını sağlayarak kapak değişimine bağlı ömür boyu antikoagülan kullanımını önlemeyi amaçlar.
David (valve-sparing) prosedürü nedir sorusu, özellikle genç ve orta yaş hastalarda kapak fonksiyonunun korunmasına odaklanan cerrahi yaklaşımı ifade eder. Aort kökü sentetik greft ile yeniden şekillendirilirken doğal kapak yaprakları anatomik pozisyonda sabitlenir ve fizyolojik akım korunur.
David (valve-sparing) prosedürü hangi hastalara uygulanır denildiğinde, aort kapak yapısı sağlam olan ancak aort kökü patolojisi bulunan hastalar ön plana çıkar. Marfan sendromu, bağ dokusu hastalıkları ve izole aort kökü anevrizmaları bu cerrahi için uygun klinik endikasyonlar arasında yer alır.
David (valve-sparing) prosedürü sonrası takip süreci, uzun dönem kapak fonksiyonlarının korunması açısından kritik öneme sahiptir. Düzenli ekokardiyografik kontroller, kan basıncı yönetimi ve yaşam tarzı düzenlemeleri, cerrahi başarının kalıcı olmasını destekleyen temel unsurlar olarak kabul edilir.
| Bilmeniz Gerekenler | Bilgi |
| Tanım | David prosedürü (Valve-Sparing Aortic Root Replacement), aort kökü genişlemesi veya anevrizması olan hastalarda, hastanın kendi aort kapağını koruyarak aort kökünün cerrahi olarak değiştirilmesidir. |
| Amacı | Aort kökünün genişlemesi sonucu gelişen anevrizmayı tedavi etmek ve aynı zamanda hastanın doğal aort kapağını koruyarak yapay kapak kullanımını önlemektir. |
| Uygulama Alanı | Genellikle Marfan sendromu, biküspid aort kapağı, ailevi aort anevrizması gibi bağ dokusu hastalıklarında ve aort kapak yetmezliği eşlik eden aort kökü anevrizmalarında uygulanır. |
| Cerrahi Teknik | Aort kökü çıkarılırken aort kapağı korunur. Yerine özel bir greft (genellikle Dacron) yerleştirilir ve aort kapağı bu greft içine yeniden dikilir. |
| Avantajları | Hastanın doğal kapağının korunmasıyla uzun dönem antikoagülan (kan sulandırıcı) tedavi ihtiyacı ortadan kalkar, enfeksiyon riski daha düşüktür ve biyolojik veya mekanik kapakların olası dezavantajları engellenmiş olur. |
| Riskler | Kapağın yetersiz çalışması (rekürren yetmezlik), kanama, enfeksiyon, ritim bozuklukları, nörolojik komplikasyonlar, yeniden cerrahi gereksinimi. |
| Ameliyat Süresi | Genellikle 4–6 saat sürer, ancak hastanın durumuna ve ek işlemlere bağlı olarak uzayabilir. |
| Ameliyat Sonrası İzlem | Yoğun bakımda izlem, düzenli EKO ile kapak fonksiyonlarının kontrolü, kan basıncının sıkı kontrolü, antienflamatuar ve ağrı yönetimi. |
| İyileşme Süreci | Ortalama hastanede kalış süresi 5–10 gündür. Tam iyileşme süreci yaklaşık 6–8 haftadır. |
| Uzun Dönem Takip | Düzenli kardiyolojik kontroller, EKO ve BT/MR ile aort greftinin ve kapak fonksiyonlarının izlenmesi gerekir. |
| Alternatif Cerrahiler | Bentall prosedürü (aort kapağının da değiştirilmesi), aort kapak replasmanı ile birlikte kök replasmanı. |
| Multidisipliner Yaklaşım | Kalp damar cerrahisi, kardiyoloji, genetik danışmanlık (özellikle bağ dokusu hastalıklarında) ve radyoloji birimleri ile koordineli çalışma gerektirir. |
David (Valve-Sparing) Prosedürü Nedir?
David Prosedürü, aort kökünde genişleme veya anevrizma olan hastalarda uygulanan bir kalp cerrahisi yöntemidir. Bu işlemde hastanın kendi aort kapağı korunur ve sadece hastalıklı aort kökü yapay bir damar grefti ile değiştirilir. Bu nedenle “valve-sparing”, yani “kapak koruyucu” olarak adlandırılır.
Aort kapağı, kalpten çıkan kanın geri kaçmasını önleyen önemli bir yapıdır. Klasik cerrahi yöntemlerde bu kapak çoğu zaman yapay bir kapakla değiştirilir. David Prosedürü ise kapağın yapısı uygunsa, kapağı değiştirmeden sorunu çözmeyi hedefler.
Hangi Hastalıklarda Uygulanır?
David Prosedürü genellikle aort kökü anevrizması olan hastalarda tercih edilir. Aort kökü, aort damarının kalpten çıktığı ilk bölümdür ve bu bölgede genişleme olduğunda ciddi riskler ortaya çıkabilir. Özellikle Marfan sendromu gibi bağ dokusu hastalıklarında aort kökü genişlemesi sık görülür.
Aort kapağında ciddi kireçlenme veya ileri derecede yapısal bozukluk olmayan hastalar bu işlem için uygun adaylardır. Kapak yapraklarının esnekliğini ve fonksiyonunu koruyor olması, ameliyatın başarısı açısından kritik öneme sahiptir.
Kimler İçin Uygun Değildir?
Aort kapağında ileri derecede hasar, kireçlenme veya kapak yapraklarında yırtık bulunan hastalarda David Prosedürü genellikle önerilmez. Bu tür durumlarda kapağın korunması mümkün olmayabilir. Ayrıca ileri yaş, ciddi ek hastalıklar veya kalbin genel fonksiyonunun bozulmuş olması da yöntemin uygulanabilirliğini sınırlayabilir.
Bu nedenle ameliyat kararı öncesinde hastalar detaylı bir kardiyolojik ve cerrahi değerlendirmeden geçirilir. Ekokardiyografi ve ileri görüntüleme yöntemleri bu süreçte önemli rol oynar.
Ameliyat Nasıl Yapılır?
David Prosedürü açık kalp ameliyatı şeklinde gerçekleştirilir. Hasta genel anestezi altındayken kalp geçici olarak durdurulur ve kalp-akciğer makinesine bağlanır. Cerrah, genişlemiş olan aort kökünü çıkarır ancak aort kapağını yerinde bırakır.
Daha sonra yapay bir damar grefti kullanılarak yeni bir aort kökü oluşturulur. Hastanın kendi aort kapağı bu greftin içine yerleştirilir ve dikkatlice sabitlenir. Amaç, kapağın doğal yapısını ve hareketini koruyarak normal kan akışını sağlamaktır.
Ameliyatın Avantajları Nelerdir?
David Prosedürü’nün en önemli avantajı, hastanın kendi aort kapağının korunmasıdır. Bu sayede yapay kapak kullanılan ameliyatlarda görülen bazı sorunlar önlenebilir. Özellikle mekanik kapaklarda gerekli olan ömür boyu kan sulandırıcı ilaç kullanımı bu işlemde genellikle gerekmez.
Doğal kapak korunduğu için enfeksiyon riski daha düşüktür. Ayrıca kapak sesine bağlı rahatsızlıklar yaşanmaz. Uzun vadede yaşam kalitesi açısından hastalara önemli katkılar sağlar.
Riskleri Var mıdır?
Her açık kalp ameliyatında olduğu gibi David Prosedürü’nün de belirli riskleri vardır. Kanama, enfeksiyon, ritim bozuklukları ve nadiren kapak fonksiyonunda bozulma görülebilir. Ancak deneyimli merkezlerde ve uygun hasta seçimiyle bu riskler önemli ölçüde azaltılabilir.
Ameliyat sonrası dönemde aort kapağında kaçak gelişme ihtimali bulunmaktadır. Bu nedenle hastalar düzenli kontrollerle yakından izlenir. Erken dönemde fark edilen sorunlar çoğu zaman etkili şekilde yönetilebilir.
Ameliyat Sonrası İyileşme Süreci
Ameliyat sonrası ilk günler yoğun bakımda geçer. Hastanın genel durumu stabil hale geldikten sonra servise alınır. Ortalama hastanede kalış süresi 7–10 gün arasında değişebilir. Bu süre hastanın yaşına, genel sağlık durumuna ve ameliyatın seyrine bağlıdır.
Taburculuk sonrası ilk haftalarda hafif yorgunluk ve göğüs bölgesinde hassasiyet hissedilebilir. Bu durum zamanla azalır. Doktorun önerdiği şekilde hareket etmek, ilaçları düzenli kullanmak ve kontrolleri aksatmamak iyileşme sürecini olumlu etkiler.
Uzun Vadeli Takip ve Yaşam Kalitesi
David Prosedürü sonrası hastalar genellikle normal yaşamlarına geri dönebilir. Düzenli kardiyoloji kontrolleri ile aort kapağının ve greftin durumu izlenir. Ekokardiyografi bu takip sürecinin temelini oluşturur.
Kan sulandırıcı ilaç ihtiyacının olmaması, özellikle genç hastalar için önemli bir avantajdır. Spor yapma, çalışma hayatına dönme ve günlük aktiviteleri sürdürme konusunda genellikle ciddi kısıtlamalar olmaz. Bu da hastaların uzun vadede daha iyi bir yaşam kalitesi elde etmesini sağlar.
David Prosedürü ile Klasik Kapak Değişimi Arasındaki Farklar
Klasik aort kapak değişiminde kapak tamamen çıkarılır ve yerine mekanik veya biyolojik bir kapak yerleştirilir. Bu yöntem birçok hasta için etkili olsa da bazı dezavantajlar içerir. Mekanik kapaklarda ömür boyu kan sulandırıcı ilaç kullanımı gerekirken, biyolojik kapaklar zamanla yıpranabilir.
David Prosedürü ise kapağı koruyarak bu sorunların büyük kısmını ortadan kaldırmayı amaçlar. Ancak her hasta için uygun değildir ve cerrahın bu konuda deneyimli olması büyük önem taşır. Bu nedenle tedavi seçimi kişiye özel olarak yapılmalıdır.
S.S.S.
David (Valve-Sparing) prosedürü hangi durumlarda tercih edilir?
David prosedürü, aort kökü genişlemesi olup kalp kapakçığı sağlam kalan hastalarda tercih edilir. Özellikle Marfan sendromu gibi bağ dokusu hastalıklarında aort anevrizisini düzeltmek için uygulanır.
David prosedürü sırasında kalp kapağı nasıl korunur?
Cerrah, hasarlı aort kökünü çıkarırken hastanın kendi aort kapağını yerinde bırakır. Yeni bir damar grefti içine kapak yerleştirilir, böylece doğal kapak korunmuş olur ve mekanik kapak ihtiyacı ortadan kalkar.
David prosedürü kimler için uygun değildir?
Kapak yapısı ciddi şekilde bozulmuş, ileri yaşta olan veya başka kalp hastalıkları olan kişiler için uygun olmayabilir. Ayrıca, ciddi kapak yetersizliği olan hastalarda bu teknik önerilmez.
David prosedürü sonrası yaşam süresi nasıldır?
Başarıyla uygulanan David prosedürü sonrasında hastaların uzun dönem yaşam süresi oldukça yüksektir. Doğal kapak korunabildiği için komplikasyon riski azalır ve ömür boyu kan sulandırıcı kullanımı gerekmez.
David prosedürü sonrası tekrar ameliyat gerekir mi?
Nadir de olsa kapak yetersizliği gelişebilir veya greftle ilgili sorunlar oluşabilir. Bu gibi durumlarda ileri dönemde tekrar cerrahi müdahale gerekebilir, ancak başarı oranı yüksektir.
David prosedürü ile Bentall ameliyatı arasındaki fark nedir?
Bentall ameliyatında hem aort kökü hem de aort kapağı yapay olarak değiştirilirken, David prosedüründe hasta kendi kapağını korur. Bu, doğal işleyişin sürmesini ve yaşam kalitesini artırır.
David prosedürü sonrası iyileşme süreci nasıldır?
Hastalar genellikle 1 hafta içinde taburcu edilir ve 4-6 hafta içinde günlük aktivitelerine dönebilir. Kan sulandırıcı gerekmediği için toparlanma süreci daha rahattır ve kanama riski azalır.
Marfan sendromunda David prosedürü neden tercih edilir?
Marfan hastalarında aort genişlemesi sık görülür. Genç yaşta oldukları ve kapaklar genellikle sağlam kaldığı için, David prosedürü doğal kapağı koruyarak uzun vadeli avantajlar sağlar.
David prosedüründe kullanılan greft malzemesi nedir?
Genellikle Dacron gibi sentetik ve dayanıklı bir greft kullanılır. Bu greft, aortun yerini alarak yapısal destek sağlar ve kapağın doğru pozisyonda kalmasını garantiler.
David prosedürü sonrası egzersiz ve yaşam tarzı nasıl olmalıdır?
İyileşme tamamlandıktan sonra düzenli ama aşırı olmayan egzersizler önerilir. Kan basıncını kontrol altında tutmak, sigaradan kaçınmak ve düzenli doktor kontrolleri oldukça önemlidir.
Prof. Dr. Yavuz Beşoğul, 25 yılı aşkın deneyime sahip bir Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanıdır. Türkiye’de kapalı kalp ve atan kalpte bypass ameliyatlarının öncülerindendir. Bugüne kadar binlerce başarılı ameliyat gerçekleştirmiş, ulusal ve uluslararası dergilerde 100’den fazla bilimsel makale yayımlamıştır.
